Дәмді, бірақ қауіпті: Зиянды тамақтың ағзаға әсері

Қазіргі қарбалас заманда тез дайындалатын тағамдар (fast food), тәтті сусындар мен түрлі трансмайлар күнделікті рационымыздың ажырамас бөлігіне айналғандай. Алайда, тіл үйіретін бұл дәмдердің артында денсаулыққа келетін орасан зор қауіп жатыр.

1. Артық салмақ және семіздік

Зиянды тағамдардың, әсіресе фастфудтың құрамында калория өте жоғары, бірақ ағзаға қажетті дәрумендер мен минералдар жоқтың қасы. Қант пен майдың мөлшерден тыс болуы зат алмасу процесін бұзып, қысқа уақыт ішінде артық салмақ қосуға әкеп соғады.

2. Жүрек-қан тамырлары жүйесіне соққы

Трансмайлар мен тұздың көп болуы қандағы «жаман» холестериннің деңгейін көтереді. Бұл:

• Артериялардың бітелуіне;

• Қан қысымының көтерілуіне (гипертония);

• Инсульт пен инфаркт қаупінің артуына себеп болады.

3. Қант диабеті қаупі

Тәтті газды сусындар мен кондитерлік өнімдер қандағы глюкоза мөлшерін бірден көтереді. Ұйқы безі бұл жүктемені көтере алмай, уақыт өте келе инсулинге сезімталдық төмендейді. Бұл 2-типтегі қант диабетіне апаратын тікелей жол.

4. Асқорыту және тері мәселелері

Зиянды тамақ ішек микрофлорасын бұзады. Салдарынан:

• Гастрит пен асқазан жарасы асқынуы мүмкін;

• Бетке безеу шығып, терінің түсі солғын тартады;

• Ағзадағы энергия деңгейі төмендеп, адам тез шаршайтын болады.

«Біздің тамағымыз — дәріміз, ал дәріміз — тамағымыз болуы тиіс. Ауру сырттан келмейді, ол біздің ішкен асымыз арқылы пайда болады.»

Гиппократ (Медицина атасы)

5. Психологиялық тәуелділік

Зерттеулер көрсеткендей, құрамында дәм күшейткіштері (мысалы, натрий глутаматы) бар тағамдар мидағы «ләззат орталығын» тітіркендіріп, есірткі сияқты тәуелділік тудырады. Адам пайдалы тамақтан бас тартып, үнемі зиянды дәмді іздеп тұрады.

Біз не жесек, содан тұрамыз. Денсаулық — қайтып келмейтін байлық, сондықтан бүгінгі таңдаған тағамыңыз ертеңгі көңіл-күйіңіз бен күш-қуатыңыздың кепілі.

Айдидар Нүркен, 11-сынып оқушысы